lọ là

Học thuật

Thân thiện

Một người thợ gốm đang vẽ hoa văn lên một chiếc lọ là.

Định nghĩa

Phó từ:
- Chẳng cần, hà tất, không cần thiết phải: Từ dùng để phủ nhận sự cần thiết của một việc gì đó, cho rằng việc ấy là thừa hoặc không bắt buộc.

Ví dụ sử dụng

Phó từ:
- Khôn ngoan tâm tính tại lòng, Lọ là uống nước giữa dòng mới khôn. (Sự khôn ngoan nằm ở tâm tính bên trong, chẳng cần phải uống nước giữa dòng sông mới trở nên khôn.)
- Việc ấy đã rõ ràng, lọ là phải giải thích thêm. (Việc ấy đã rõ ràng, chẳng cần phải giải thích thêm.)
- Biết lỗi mà sửa là tốt, lọ là đợi người khác nhắc nhở. (Biết lỗi mà sửa là tốt, hà tất phải đợi người khác nhắc nhở.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Lọ là" thường đi kèm với các từ chỉ sự cần thiết như "phải", "cần" để nhấn mạnh ý phủ định.
- Làm người phải có lòng tự trọng, lọ là phải khoe khoang. (Làm người phải có lòng tự trọng, chẳng cần phải khoe khoang.)
Dùng trong câu khẳng định để thể hiện một chân lý hiển nhiên, từ đó phủ nhận một hành động khác được cho là không cần thiết để đạt được chân lý đó.
- Chân lý vốn giản đơn, lọ là phải làm cho phức tạp. (Chân lý vốn giản đơn, đâu cần phải làm cho phức tạp.)

Biến thể và từ gần giống

Hà tất (phó từ): Cũng có nghĩa là "cần gì phải", "có cần thiết đâu", dùng để biểu thị ý phủ định về sự cần thiết. Đây là từ Hán Việt đồng nghĩa và có sắc thái trang trọng hơn.
- Hà tất phải lo lắng nhiều đến vậy. (Cần gì phải lo lắng nhiều đến vậy.)
Chẳng cần (cụm phó từ): Cách nói thông dụng, phổ biến trong khẩu ngữ với nghĩa tương đương.
- Chẳng cần phải vội vàng thế. (Không cần phải vội vàng thế.)

Từ đồng nghĩa

Lưu ý sử dụng

"Lọ là" là một từ cổ, thường xuất hiện trong văn chương, ca dao, tục ngữ hoặc lối nói mang tính chất điển cố. Trong khẩu ngữ hiện đại, người ta thường dùng "chẳng cần" hoặc "đâu cần" nhiều hơn.
Từ này thường đứng ở đầu mệnh đề phụ hoặc câu, để bác bỏ một ý kiến, một hành động được ngầm hiểu là không cần thiết.

Một người thợ gốm đang vẽ hoa văn lên một chiếc lọ là.

l. Chẳng cần, hà tất: Khôn ngoan tâm tính tại lòng, Lọ là uống nước giữa dòng mới khôn (cd).

Từ gần giống